Lokalizator

54° 20' 31" N   18° 37' 58" E

Dodaj do...

Góra Gradowa

wirtualne wycieczki - Góra Gradowa Na przedpolach Gdańska niejednokrotnie stawały przeciw sobie największe armie nowożytnej Europy. Marzenia władców o potędze rządzonych przez nich narodów urzeczywistniały się nieustającymi waśniami i groźbami, te zaś przeradzały się w długotrwałe wojny, które niczym rzeki płynęły przez ziemie Pomorza Gdańskiego. Bogaty Gdańsk wierzył zarówno w potęgę swych bogactw, jak i fortyfikacji miejskich, na które nie żałowano nakładów. Miasto rosło, a wraz z nim rozrastały się szańce, obejmując z czasem górujące nad okolicą wzgórze, zwane Gradową Górą.

Nieufortyfikowana Góra Gradowa była prawdopodobnie miejscem, gdzie najwcześniej (prawdopodobnie w IX lub X wieku) powstał jeden z kilku grodów, leżących na północnej krawędzi Pojezierza Kaszubskiego. Podobnie, jak w przypadku dokładnie przebadanych przez archeologów grodzisk w Sopocie i na Oksywiu, wiadomo, iż ludność grodu na Gradowej Górze utrzymywała kontakty handlowe z sąsiadami, chociaż nie powstał tu poważniejszy ośrodek handlowy lub rękodzielniczy. Radykalną zmianę sytuacji osadnictwa na Pomorzu przyniosło dopiero założenie w delcie Wisły, u podnóża wzgórz morenowych, osady, nazwanej później Gdańskiem.

Już w okresie średniowiecza przez obszar wzniesień Gradowej Góry przebiegała jedna z najbardziej uczęszczanych dróg wylotowych z Gdańska. Samo wzgórze było nie ufortyfikowane, chociaż nie wyklucza się istnienia tam niewielkiej strażnicy - dostrzegalni, której zadaniem była obserwacja otaczających wzniesień i skraju lasów.

Bojowe walory fortyfikacji i trafność przyjętych rozwiązań technicznych potwierdziły się w czasie oblężenia miasta przez Szwedów w 1656 r, uniemożliwiając gen. Steenbockowi zdobycie Gdańska. Podobnie w czasie wojny północnej (1700 – 1721) żadna z armii, biorących w niej udział, nie pokusiła się o zdobycie Miasta.

Grodzisko stało się głównym miejscem walk podczas oblężenia miasta przez wojska rosyjsko-saskie w 1734 r. Gdańsk stanął wówczas po stronie prawowitego króla, Stanisława Leszczyńskiego, udzielając mu ponadto gościny w swych murach. W ślad za królem przybyła w okolice Gdańska armia rosyjsko-saska pod dowództwem marszałka polnego Munnicha. Choć przeprowadzone przez wojska rosyjskie szaleńcze szturmy na umocnienia Grodziska kosztowały nacierających ok. 3000 poległych w boju żołnierzy, nie udało się przełamać obrony Fortu.

Wobec trudnej sytuacji finansowej w latach następnych (spowodowanej m. in. ogromnymi kontrybucjami, nałożonymi przez Rosjan), jego fortyfikacje – w tym Grodzisko – stopniowo podupadły. W wyniku II rozbioru Polski w 1793 r. Gdańsk, pomimo spontanicznego i niezorganizowanego oporu żołnierzy jego załogi oraz plebsu, trafił pod panowanie pruskie. Fortyfikacje przestały być własnością miasta, przeszły w posiadanie króla i państwa (królestwa) pruskiego. Sytuacja ogólnego zaniedbania utrzymała się pod rządami pruskimi – aż po rok 1807.

Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów, wizytujący miasto doceniając znaczenie fortyfikacji Grodziska w systemie umocnień Gdańska, polecił przygotować koncepcję modernizacji Fortu, mając na uwadze podniesienie jego walorów bojowych i obronnych. Potwierdzeniem faktu obecności Cesarza na Forcie jest obraz pędzla nieznanego z nazwiska oficera Sztabu Generalnego, przedstawiający Napoleona spoglądającego z wysokości Bastionu Kurkowego na Główne Miasto. Dziś także z tego miejsca rozpościera się szczególnie widowiskowa panorama miasta.

Panoramy

panoramy - Góra Gradowa