Lokalizator

50° 5' 54" N   19° 28' 2" E

Dodaj do...

Pałac Starzeńskich

wirtualne wycieczki - Pałac Starzeńskich Pałac w Płazie został wzniesiony przed 1832 rokiem, staraniem Wincentego hr. Szembeka, na miejscu barokowego dworu. W wyniku przebudowy ukształtowany został symetryczny, dwutraktowy rzut parterowego pałacu z ryzalitem w osi środkowej (obejmującym pierwotnie reprezentacyjną sień i salon) oraz alkierzowymi wieżyczkami flankującymi narożniki elewacji tylnej (północnej). Wieżyczki te, wraz ze schodkowym szczytem, który stanowił zwieńczenie ryzalitu, wprowadzały do klasycystycznej architektury elementy romantycznego neogotyku.

Zespół pałacowy został ukazany na planie katastralnym Płazy pochodzącym z roku 1848. Dwór, stojący na wzgórzu, poprzedzony jest od południa reprezentacyjnym dziedzińcem, który ujęty był symetrycznie parą nie zachowanych dziś murowanych oficyn. Po przeciwnej stronie dziedzińca, od południa, znajduje się, częściowo zachowany zespół gospodarczy, złożony z murowanej zabudowy, podporządkowanej również zasadom symetrii. Od zachodu do zespołu pałacowego prowadzi aleja. Stanowi ona zarazem północną granicę kompozycji ogrodowej, której kwaterowy układ jest już obecnie zatarty.

Pod koniec XIX wieku właścicielką pałacu była baronowa Rosenberg-Lipińska, która w latach 1869 i 1872 "uzyskała od Konsystorza pozwolenie do odprawiania Mszy św. w dworskiej kaplicy."

Dzisiejszy charakter nadała pałacowi gruntowna przebudowa, dokonana w latach 1900-1901 dla Adama hr. Starzeńskiego według projektu Zygmunta Hendla. Mimo zniszczeń dokonanych w roku 1945, pałac w Płazie uniknął losu większości rezydencji w Polsce Ludowej: architektura i parkowe otoczenie ocalały dzięki adaptacji dla Domu Pomocy Społecznej. Przepadł natomiast wystrój wnętrz.

Pałac otacza park posiadajcy XVII/XVIII-wieczne założenie barokowe, przekomponowany został w XIX w. Znajdują się tam szpalery, alejki oraz część leśna. W parku podworskim rosną pomniki przyrody: tulipanowiec, lipy, jesion.

Istnieje legenda, że pod rozległym drzewem na środku parku przy dworze hr. Starzeński zakopał drogocenne przedmioty. Z każdym rokiem przedmioty tam zakopane są coraz droższe. Łup czeka na kogoś, kto go wykopie. Podobno skarb może odnaleźć tylko prawowity spadkobierca. Do tej pory wiele osób próbowało odnaleźć skarb, ale nikomu się to nie udało. Drzewo kiedyś okazałe teraz zmarniało, ponieważ poszukiwacze skarbu uszkodzili jego system korzeniowy.

Panoramy

panoramy - Pałac w Płazie
panoramy - Park